رزیدنتی که شب پیش از یک عمل پیچیده دنبال مرور آناتومی است، پژوهشگری که میخواهد زیربنای علمی یک تکنیک تازه را بفهمد و جراحی که باید مسیر یک رویکرد کمکاربرد را به یاد بیاورد، همه یک پرسش مشترک دارند: پاسخ کجاست که هم جامع باشد و هم بشود به آن اعتماد کرد؟ کتاب Youmans and Winn Neurological Surgery با ویراستاری اچ. ریچارد وین (H. Richard Winn) یکی از شناختهشدهترین پاسخها به این پرسش در جراحی مغز و اعصاب است.
این مقاله نشان میدهد ویرایش هشتم این مرجع چهارجلدی چه دامنهای دارد، چه چیزهایی در آن تازه است، چه کسانی بیشترین بهره را از آن میبرند و پیش از تهیهاش باید چه محدودیتهایی را در نظر گرفت.
در یک نگاه: کتاب Youmans and Winn Neurological Surgery مرجعی انگلیسیزبان و چندنویسنده برای جراحان مغز و اعصاب، دستیاران تخصصی و پژوهشگران علوم اعصاب است. ویرایش هشتم بنا بر معرفی ناشر ۵۵ فصل جدید و بیش از ۸۰۰ ویدیو دارد و حوزههایی از جراحی عملکردی و عروق مغزی تا ستون فقرات و اعصاب محیطی را پوشش میدهد.
از ۱۹۷۳ تا ۲۰۲۲؛ مسیر یک مرجع نیمقرنی
نخستین ویرایش این مجموعه در سال ۱۹۷۳ با عنوان Neurological Surgery: A Comprehensive Reference Guide to the Diagnosis and Management of Neurosurgical Problems و به ویراستاری Julian R. Youmans منتشر شد. ویرایشهای ششم (۲۰۱۱) و هفتم (۲۰۱۶) با ویراستاری وین عرضه شدند و ویرایش هشتم، که موضوع این مقاله است، در سال ۲۰۲۲ منتشر شد.
نقدی که در سال ۲۰۱۸ بر ویرایش هفتم در مجلهی Neurosurgery چاپ شد، با پرسشی صریح شروع میشود: آیا هنوز به یک کتاب درسی همهجانبه در نوروسرجری نیاز داریم؟ نویسندگان نقد در ادامه این مجموعه را مرجعی ضروری برای جراحان باتجربه و پزشکان تازهکار میدانند. همین پرسش دربارهی ویرایش هشتم هم مطرح است و پاسخ آن به شیوهی استفاده از کتاب بستگی دارد. در بخشهای پایانی به آن برمیگردیم.
ناشر همچنین اعلام میکند ویرایش هشتم در فهرست Doody’s Core Titles سال ۲۰۲۶ بهعنوان خریدی ضروری در حوزهی نوروسرجری انتخاب شده است. این اطلاع از معرفی رسمی کتاب گرفته شده است.
چهار جلد چه حوزههایی را در بر میگیرد؟
گسترهی موضوعی
بر اساس معرفی ناشر، ویرایش هشتم یافتههای تازهی علوم اعصاب پایه و بالینی را بهروز کرده است. این کتاب جراحی عملکردی و ترمیمی، تحریک عمیق مغز (DBS)، زیستشناسی سلولهای بنیادی، تصویربرداری رادیولوژیک و هستهای و نوروانکولوژی را پوشش میدهد. جراحیهای کمتهاجمی ستون فقرات و اعصاب محیطی، روشهای اندوسکوپیک و رویکردهای مختلف برای اعمال جمجمهای و بیماریهای عروق مغزی هم در فهرست موضوعات آن قرار دارند.
دو ویژگی ساختاری مهم
به نوشتهی ناشر، هر بخش بالینی فصلی دربارهی فناوریهای مخصوص همان حوزه دارد. هر بخش هم فصلی مروری از ویراستاران همان بخش دارد که گزارشی از مناقشههای جاری آن زیرتخصص را هم شامل میشود.
ارزیابی تحریریه: ویژگی دوم برای خوانندهی حرفهای ارزش زیادی دارد. مرجعی که فقط پاسخ قطعی بدهد، تفاوت میان رویهی جاافتاده و موضوع مورد بحث را پنهان میکند. فصلهایی که مناقشهها را آشکار میگویند، به خواننده نشان میدهند کجا باید سراغ مقالات اصلی برود. این برداشت از ساختار معرفیشدهی کتاب است، نه از بررسی تکتک فصلها.
ویرایش هشتم چه چیزهای تازهای آورده است؟
ناشر از ۵۵ فصل جدید و صدها ویدیوی سخنرانی تازه یاد میکند. موضوعاتی مثل diffusion tensor imaging، جراحی رباتیک مغز و ستون فقرات، واقعیت افزوده، هوش مصنوعی و کلانداده هم در معرفی کتاب آمدهاند. جدول زیر چند نمونه از فصلها و موضوعات تازه را کنار هم میگذارد. ستون سوم ارزیابی تحریریه است و از متن کتاب نیامده.
| حوزه | نمونهی فصل یا موضوع (طبق معرفی ناشر) | اهمیت برای خواننده (تحلیل تحریریه) |
|---|---|---|
| تصویربرداری و فناوری | Diffusion tensor imaging، جراحی رباتیک مغز و ستون فقرات، واقعیت افزوده، هوش مصنوعی و کلانداده، تصویربرداری عصبی در نوروسرجری استریوتاکتیک عملکردی | ابزارهایی که در حال ورود به برنامهریزی و اجرای جراحیاند و فهم اصول آنها برای نسل جدید جراحان لازم است. |
| ستون فقرات و آسیب نخاعی | Surgical Anatomy of the Spine، Rehabilitation of Acute Spinal Cord Injury | آناتومی جراحی پایهی تصمیمهای ستون فقرات است و توانبخشی، مسیر بیمار را پس از اتاق عمل کامل میکند. |
| صرع و جراحی عملکردی | Laser Interstitial Thermal Therapy for Epilepsy، چند ویدیو دربارهی Thalamotomy for Focal Hand Dystonia | نمونههایی از روشهای هدفمند و کمتهاجمی؛ حضور ویدیو کنار متن برای یادگیری تکنیک مفید است. |
| عروق مغزی | Endovascular Approaches to Intracranial Aneurysms | درمان آنوریسم مغزی میان جراحی باز و روشهای درونرگی انتخاب میطلبد و آشنایی با هر دو مسیر برای تصمیمگیری لازم است. |
| نوروانکولوژی | Basic Science of Brain Metastases (همراه با ویدیو) | پلی میان زیستشناسی تومور و تصمیمهای درمانی. |
| جراحی پیش از تولد | Fetal Surgery for Myelomeningocele | نمونهای روشن از جراحیای که پایهاش کارآزمایی تصادفی است (بخش بعد). |
| بیمار و بستر بالینی | Precision Medicine in Neurosurgery، The Geriatric Patient، Neuroanesthesia During Pregnancy، Surgical Considerations for Patients with Polytrauma | تصمیم جراحی همیشه در بستر سن، بارداری، آسیبهای همزمان و ویژگیهای فردی بیمار گرفته میشود. |
اینها نمونههایی از میان ۵۵ فصل جدیدند، نه فهرست کامل کتاب.
از کارآزمایی تا اتاق عمل: نگاهی به جراحی جنینی مایلومننگوسل
یکی از فصلهای تازهی ویرایش هشتم Fetal Surgery for Myelomeningocele نام دارد. محتوای این فصل را نمیشود از روی عنوانش حدس زد؛ پس آنچه در ادامه میآید گزارش خود کتاب نیست و خلاصهی یک کارآزمایی مستقل است که زمینهی علمی موضوع را روشن میکند.
مایلومننگوسل شایعترین شکل اسپینا بیفیدا است. در کارآزمایی MOMS که در سال ۲۰۱۱ در New England Journal of Medicine منتشر شد، ۱۸۳ زن باردار بهطور تصادفی یا ترمیم پیش از تولد (پیش از هفتهی ۲۶ بارداری) یا ترمیم معمول پس از تولد را دریافت کردند. کارآزمایی به دلیل اثربخشی جراحی پیش از تولد زودتر از برنامه متوقف شد. در ۱۲ ماهگی، نیاز به شانت مایع مغزینخاعی در گروه جراحی پیش از تولد ۴۰ درصد و در گروه ترمیم پس از تولد ۸۲ درصد بود. در مقابل، جراحی پیش از تولد با خطرهایی برای مادر و جنین، از جمله زایمان زودرس، همراه بود.
نکتهی مطالعه: هنگام خواندن چنین فصلی بسنجید که نتایج کارآزماییهای کلیدی و هزینهی خطر روش در کنار هم آمدهاند یا نه. این معیار شخصی ما برای ارزیابی فصلهای روشی است، نه گزارشی از محتوای فصل.
ویدیو و eBook؛ بخشی از خود محتوا
ناشر از کتابخانهی ویدیویی با بیش از ۸۰۰ ویدیو یاد میکند که ویدیوهای آناتومی و نمایش مراحل داخلعمل را شامل میشود. صدها ویدیوی سخنرانی تازه هم به ویرایش هشتم اضافه شده است. از نمونههای معرفیشده میتوان به چند ویدیو دربارهی Thalamotomy for Focal Hand Dystonia و یک ویدیو برای فصل جدید Basic Science of Brain Metastases اشاره کرد. به گفتهی ناشر، با خرید کتاب یک eBook تقویتشده هم عرضه میشود که متن، تصاویر و منابع کتاب را روی دستگاههای مختلف در دسترس میگذارد.
ارزیابی تحریریه: در رشتهای که مهارت با دیدن و تکرار ساخته میشود، ویدیو بخش اصلی یادگیری آناتومی و تکنیک است و ضمیمه به حساب نمیآید. با این حال، شیوهی دسترسی به ویدیوها و eBook به نوع نسخهی تهیهشده بستگی دارد و پیش از خرید باید از فروشنده یا صفحهی رسمی ناشر بررسی شود.
چه کسی و چگونه سراغ این کتاب برود؟
این کتاب را نمیتوان مثل یک رمان از اول تا آخر خواند. پیشنهادهای زیر تحلیل تحریریه است و نظر ناشر نیست.
- رزیدنتها و دستیاران تخصصی: ابتدا فصل مروری بخش مربوطه را بخوانید تا نقشهی کلی و مناقشههای آن حوزه روشن شود. سپس سراغ فصل آناتومی یا تکنیک بروید و ویدیوی مرتبط را ببینید.
- جراحان باتجربه: پیش از ورود به یک روش تازه یا کمکاربرد، فصل فناوری همان حوزه و ویدیوها را مرور کنید و بعد با مقالات جدیدتر تطبیق دهید.
- پژوهشگران علوم اعصاب: فصلهای علوم پایه، مثل Basic Science of Brain Metastases، میتوانند پلی میان یافتههای آزمایشگاهی و پرسشهای بالینی باشند.
- متخصصان رشتههای همکار: کتاب فصلهایی دارد که به نقطهی تماس نوروسرجری با رشتههای دیگر میپردازد. برای نمونه، فصل Neuro-ophthalmology به این نکته میپردازد که بسیاری از اختلالات نوروسرجیکال سیستم بینایی را درگیر میکنند.
پیش از تهیهی کتاب، این محدودیتها را بدانید
- زبان: کتاب انگلیسی است و با اصطلاحات تخصصی نوشته شده است.
- حجم: چهار جلد است و برای جستوجوی هدفمند ساخته شده، نه مطالعهی پیوسته.
- زمان: ویرایش هشتم در ۲۰۲۲ منتشر شده است. فناوریهایی مثل رباتیک، واقعیت افزوده و هوش مصنوعی سریع تغییر میکنند، پس کتاب را با مقالات تازه تکمیل کنید.
- کاربرد بالینی: کتاب مرجعی آموزشی و حرفهای است و جایگزین راهنماهای بالینی، آموزش عملی و قضاوت بالینی نیست.
- مخاطب عمومی: کتاب برای بیماران و خانوادهها نوشته نشده است. برای تصمیمهای درمانی باید با پزشک معالج مشورت کرد.
جمعبندی: نقشهی تخصص، نه جایگزین مقالهی روز
پرسش نقد سال ۲۰۱۸ که آیا هنوز به چنین کتابی نیاز داریم، پاسخی دوپاره دارد. اگر نیاز شما یک نقطهی شروع معتبر و گسترده است، از آناتومی و علوم پایه تا فناوریهای در حال ورود به اتاق عمل، کتاب Youmans and Winn Neurological Surgery نامزد جدی است. بخشهایی که مناقشههای هر حوزه را مطرح میکنند هم به خواننده میگویند کجا باید مقالههای اصلی را دنبال کند.
اگر نیاز شما آخرین یافتههای ماههای اخیر است، این کتاب فقط نقطهی شروع است و راه با مقالات جدید ادامه پیدا میکند.
دربارهی ویراستار
H. Richard Winn، MD، ویراستار اصلی این مجموعه است و کتاب را گروهی از ویراستاران و نویسندگان متخصص تدوین کردهاند. طبق معرفی ناشر، او استاد و مدیر نوروسرجری در بیمارستان Lenox Hill نیویورک و دانشگاه Hofstra، استاد وابستهی گروه جراحی مغز و اعصاب دانشگاه آیووا، استاد بالینی در Weill Medical College دانشگاه کلمبیا و Mount Sinai School of Medicine و استاد مدعو جراحی (نوروسرجری) در بیمارستان آموزشی دانشگاه Tribhuvan در کاتماندو نپال است.
منابع
- Elsevier. Youmans and Winn Neurological Surgery, 4-Volume Set, 8th Edition (صفحهی رسمی کتاب): shop.elsevier.com
- Elsevier Health. صفحهی محصول (ویژگیهای کلیدی و نشان Doody’s Core Titles): elsevierhealth.com
- Wellcome Collection. رکورد کتابخانهای ویرایش ۱۹۷۳ به ویراستاری Julian R. Youmans: wellcomecollection.org
- رکورد کتابخانهای ویرایش ششم (۲۰۱۱): ci.nii.ac.jp
- Open Library. رکورد ویرایش هفتم (۲۰۱۶): openlibrary.org
- Tomasello F, Angileri FF, Conti A. Book Review: Youmans and Winn Neurological Surgery, Seventh Edition. Neurosurgery. 2018;82(2):247-248: cris.unibo.it
- University of Iowa Research. رکورد فصل Neuro-ophthalmology (ویرایش هشتم): iro.uiowa.edu
- Adzick NS, et al. A randomized trial of prenatal versus postnatal repair of myelomeningocele. N Engl J Med. 2011;364:993-1004: doi.org/10.1056/NEJMoa1014379
هنوز بررسیای ثبت نشده است.