Haruki Murakamiکتاب Abandoning a Cat (با عنوان کامل Abandoning a Cat: A Personal Story) یکی از شخصی‌ترین نوشته‌های هاروکی موراکامی است. این اثر کوتاه درباره پدر نویسنده است. موراکامی در آن از رابطه پدر و پسر، سایه جنگ جهانی دوم بر یک خانواده ژاپنی و خاطرهای ساده اما عجیب از کودکی‌اش می‌نویسد: روزی که با پدرش یک گربه را کنار ساحل رها کردند و گربه پیش از آنها به خانه برگشت.
این نوشته نخستین بار در سال ۲۰۱۹ در مجله نیویورکر منتشر شد. اکنون متن کامل و بدون حذف آن بهصورت کتابی مستقل در دسترس است. در ادامه این مقاله در ورلدکت می‌خوانید که این کتاب درباره چیست، چه مضامینی دارد، چه پیوندی با رمانهای مشهور موراکامی دارد و مناسب چه خوانندگانی است.
کتاب Abandoning a Cat درباره چیست؟
Abandoning a Cat یک جستار خودزندگینامهای (Personal Essay) است و رمان نیست. موراکامی که معمولاً از سخن گفتن درباره زندگی خصوصی‌اش پرهیز میکند، در این کتاب سراغ پدرش، چیاکی موراکامی، می‌رود. پدر او پسر یک کاهن معبد بودایی در کیوتو بود و شاید خودش هم کاهن می‌شد. اما به روایت کتاب، یک خطای اداری او را به خدمت سربازی و جنگ جهانی دوم فرستاد.
پدر موراکامی بعدها هایکوهای پخته‌ای سرود و معلم شد. هرچه هاروکی بزرگتر شد و به نویسندگی رسید، فاصله میان او و پدرش بیشتر شد. این دو حدود بیست سال از هم دور ماندند و تنها در بستر مرگ پدر با هم آشتی کردند.
خاطره رها کردن گربه
عنوان کتاب از یکی از خاطرات کودکی نویسنده گرفته شده است. پدر و پسر گربهای را با دوچرخه به ساحل می‌برند و آن‌جا رهایش می‌کنند. وقتی به خانه برمی‌گردند، گربه زودتر از آنها رسیده و منتظرشان است. موراکامی این ماجرای ساده را به دریچه‌ای برای فکر کردن به مفهوم «رها شدن» و «تعلق» تبدیل میکند. پرسش پنهان کتاب این است که دوست داشته شدن و کنار گذاشته شدن چه معنایی دارد.
سایه جنگ بر یک خانواده
بخش مهمی از کتاب به تجربه پدر در جنگ می‌پردازد. موراکامی می‌کوشد بفهمد آن تجربه چه اثری بر روان پدرش گذاشت و چگونه به نسل بعد منتقل شد. او این کار را با بررسی اسناد و بازسازی خاطره‌ها انجام می‌دهد. به همین دلیل کتاب علاوه بر یک روایت خانوادگی، تأملی درباره تاریخ معاصر ژاپن و پیامدهای جنگ تا امروز هم هست.
مضامین اصلی کتاب Abandoning a Cat
پدر بودن و پسر بودن
محور کتاب رابطه پدر و پسر است. موراکامی نه پدرش را قهرمان نشان می‌دهد و نه او را محکوم میکند. او با صداقتی کم‌سابقه از سکوت‌ها، توقعات برآورده‌نشده و فاصله‌ای می‌نویسد که سال‌ها میانشان بود.
حافظه، تصادف و هویت
موراکامی بارها به نقش تصادف در زندگی اشاره میکند. اگر آن خطای اداری رخ نمی‌داد، اگر پدرش در جنگ کشته می‌شد یا اگر مسیر دیگری پیش می‌آمد، شاید خود او هرگز به دنیا نمی‌آمد. این نگاه یادآوری میکند که هویت هر انسان حاصل زنجیره‌ای از رویدادهای کوچک و بزرگ است.
گربه به‌عنوان نماد
گربهها در آثار موراکامی حضوری همیشگی دارند. در این کتاب اما گربه نماد مستقیم بازگشت، وفاداری و چیزهایی است که هرچه دورشان کنیم، باز به ما برمی‌گردند. ماجرای بچه‌گربه‌ای که از درخت کاج بالا رفت و دیگر پایین نیامد هم در کتاب آمده است و به استعاره‌ای ماندگار درباره رفتن بی‌بازگشت تبدیل می‌شود.
پیوند Abandoning a Cat با دیگر آثار موراکامی
علاقه‌مندان موراکامی در این کتاب ردپای مضامینی را می‌بینند که در رمانهایی مانند کافکا در کرانه (Kafka on the Shore) و وقایعنگاری پرنده کوکی (The Wind-Up Bird Chronicle) هم دیده می‌شود: رابطه پیچیده با پدر، زخمهای تاریخی جنگ، گربهها و مرز میان واقعیت و خاطره. تفاوت در این است که این‌جا با داستان روبه‌رو نیستیم و با صداقتی بی‌پرده درباره زندگی خود نویسنده سروکار داریم.
آثار دیگر موراکامی در ورلدکت
اگر بعد از خواندن این جستار شخصی دوست دارید دوباره به جهان داستانی موراکامی برگردید، رمان The City and Its Uncertain Walls انتخاب مناسبی است. این رمان شهری محصور و مرز میان دنیای واقعی و دنیای سایه‌ها را روایت میکند و جزو تازه‌ترین رمانهای اوست. اثر کوتاه و متفاوت The Tale of KAHO هم گزینه خوبی است. هر دو کتاب در ورلدکت موجود هستند و کنار Abandoning a Cat تصویر کامل‌تری از دنیای فکری این نویسنده به شما می‌دهند.
سبک نوشتار و ساختار کتاب
Abandoning a Cat کتابی کوتاه است و می‌شود آن را در یک یا دو نشست خواند. نثر موراکامی در این اثر ساده، آرام و تأمل‌برانگیز است. جمله‌ها کوتاه‌اند و احساسات بدون اغراق بیان میشوند. در نسخه‌های منتشرشده، تصویرسازی‌هایی هم کنار متن آمده که حال‌وهوای نوستالژیک کتاب را تقویت میکند. به دلیل زبان روان، این کتاب برای تقویت زبان انگلیسی در سطح متوسط به بالا هم انتخاب خوبی است.
این کتاب مناسب چه کسانی است؟
- طرفداران هاروکی موراکامی که می‌خواهند با زندگی شخصی و ریشه‌های خانوادگی او آشنا شوند
- علاقه‌مندان به جستار، خاطره‌نویسی و ادبیات خودزندگینامهای
- کسانی که به تاریخ ژاپن و پیامدهای جنگ جهانی دوم علاقه دارند
- خوانندگانی که رابطه‌ای پیچیده با والدین خود دارند یا به آن فکر می‌کنند
- زبان‌آموزانی که دنبال یک متن کوتاه، ادبی و اصیل به زبان انگلیسی هستند
نتیجه‌گیری
کتاب Abandoning a Cat یکی از صادقانه‌ترین نوشته‌های هاروکی موراکامی است. موراکامی در این کتاب از راز و خیال فاصله می‌گیرد و درباره پدرش، جنگ و یک گربه که همیشه برمی‌گشت می‌نویسد. حاصل کار تأملی عمیق درباره پدر و پسر بودن، دوست داشتن و رها شدن است. اگر موراکامی را با رمان‌هایش می‌شناسید، این کتاب کوتاه کلید فهم بسیاری از مضامین تکرارشونده آثار اوست. نسخه اصلی این کتاب را می‌توانید از ورلدکت تهیه کنید.
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.