کتاب Incorruptible از اریک ریس

توضیحات

اوایل ۲۰۲۴ در حاشیه یک همایش تخصصی لجستیک، بنیانگذار یک استارتاپ داستانش را تعریف کرد. هفت سال پیش شرکت را از صفر شروع کرده بود و تازه به درآمد سالانه حدود ۵۰ میلیون دلار رسیده بود. شش ماه بعد، هیئت مدیره با رأی ۴ به ۱ او را مجبور به استعفا کرد. نه افت فروش، نه تخلف. فقط همان «بهترین شیوه‌های حکمرانی» که مشاوران بانکی به خوردش داده بودند. بعداً مشخص شد آن مشاوران از همان شرکتهایی بودند که بعداً سعی کردند شرکتش را بخرند.

این ماجرا عادی‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید. تحقیق ۲۰۲۱ هاروارد (صفحه ۴۱ کتاب Incorruptible) نشان می‌دهد ۸۰٪ بنیانگذاران ظرف سه سال پس از عرضه عمومی جایشان را از دست می‌دهند. همان بلایی که سر سول پرایس در FedMart آمد و سر جوی لاسون در Twilio.

اریک ریس در کتاب Incorruptible ثابت می‌کند فساد سازمانی ریشه در آدم‌های بد ندارد. ریشه در قالب شرکتی دارد. و راهکار هم دارد: حاکمیت مشروطه (مثل قوانین ضدتغییر در Costco)، شرکت هلدینگ معنوی (همان مدلی که Patagonia استفاده کرد)، و قواعدی که مأموریت را در برابر شکارچیان مصون می‌کند.

در ادامه سه تله مخفی قبل از IPO مرور می‌شود. اگر نگرانید شرکتتان روزی به دست همان «بهترین شیوه‌ها» نابود شود، این صفحه مال شماست.

نسخه دیجیتال (PDF) بلافاصله پس از خرید در دسترس است. برای سفارش نسخه چاپی یا درخواست فایل صوتی، بخ بخش “درخواست کتاب” کنید.

معمای Incorruptible: چرا شرکت‌های خوب فاسد می‌شوند؟

سول پرایس در سال ۱۹۵۴ FedMart را تأسیس کرد. مشتریان عاشق فروشگاهش بودند. کارمندان حقوق دوبرابر صنعت می‌گرفتند. کیفیت کالاها از رقبا بهتر بود. با این حال سرمایه‌گذاران در سال ۱۹۷۵ او را اخراج کردند.

جواب در کتاب Incorruptible نوشته شده. اریک ریس می‌گوید فساد سازمانی از «آدم‌های بد» شروع نمی‌شود. ریشه در ساختار دارد. همان ساختاری که مشاوران بانکی بدون فکر به خورد شرکتها می‌دهند.

از Polaroid تا Toys “R” Us، تاریخ پر از شرکت‌های موفقی است که بیشتر قربانی ساختار خودشان شدند تا رقبا. به گفته کتاب، یک قرارداد دو صفحه‌ای در اساسنامه می‌تواند سرنوشت یک شرکت را تغییر دهد.

اشتباهی که سول پرایس در FedMart کرد

پرایس سه اولویت داشت: مشتری اول، کارمند دوم، سهامدار سوم. همین ترتیب FedMart را به موفقیت رساند. اما پرایس اولویت‌ها را در اساسنامه قفل نکرد. به حرف سرمایه‌گذاران گوش داد. آنها گفتند «بعداً درست می‌کنیم». بعداً هیچوقت نیامد.

در سال ۱۹۷۵ هیئت مدیره او را اخراج کرد. FedMart چهار سال بعد تعطیل شد. شاگرد پرایس، جیم سینگال، از این اشتباه درس گرفت. در Costco همان اولویت‌ها را با قوانین ضدتغییر قفل کرد. امروز Costco حدود ۴۰۰ میلیارد دلار ارزش دارد.

▶

۸۰٪ بنیانگذاران در ۳ سال اول سقوط می‌کنند (تحقیق هاروارد)

صفحه ۴۱ کتاب Incorruptible به یک تحقیق هاروارد در سال ۲۰۲۱ اشاره می‌کند. طبق این تحقیق ۸۰٪ بنیانگذاران ظرف سه سال پس از عرضه عمومی جایشان را از دست می‌دهند. نه عملکرد بد مقصر است و نه تقلب. فقط ساختار حکمرانی ضعیف.

جوی لاسون در Twilio این آمار را تجربه کرد. پس از اتمام سهام نظارتی، ۱۹۹ روز بعد سرمایه‌گذاران فعال او را بیرون کردند. (عدد دقیق در کتاب آمده است.)

کتاب می‌گوید این ۲۰٪ باقیمانده چه کاری متفاوت انجام می‌دهند. تفاوت در یک چیز خلاصه می‌شود: حاکمیت مشروطه (یعنی قوانینی که حتی مدیرعامل هم نتواند به راحتی تغییرشان دهد).

۳ تله مرگبار قبل از IPO در کتاب Incorruptible

خیلی از بنیانگذاران گمان می‌کنند بعد از موفقیت می‌توانند ساختار شرکت را اصلاح کنند. تجربه نشان داده اینطور نیست. کتاب سه تله را نام می‌برد که قبل از IPO باید از آنها دوری کرد. هر سه تله در شرکت‌های معروف باعث سقوط شده‌اند.

تله حاکمیت مشروطه – درس Twilio

تویلیو در سال ۲۰۱۶ با قیمت ۱۵ دلار وارد بازار شد. سهام نظارتی جوی لاسون بعد هفت سال منقضی می‌شد. مشاوران گفتند «نگران نباش، بعداً تمدید می‌کنی». لاسون حرف آنها را قبول کرد.

در فوریه ۲۰۲۱ ارزش تویلیو به ۷۰ میلیارد دلار رسید. سهام نظارتی منقضی شد. ۱۹۹ روز بعد لاسون اخراج شد. اشتباه او: حاکمیت مشروطه را به تأخیر انداخت. طبق Incorruptible، یک اصلاح دو صفحه‌ای در اساسنامه می‌توانست این فاجعه را متوقف کند.

تله مشاوران «به‌روز» – چرا Kroger باخت؟

کروگر در سال ۲۰۰۶ تصمیم گرفت «بهترین شیوه‌های حکمرانی» را اجرا کند. هیئت مدیره را سالانه انتخاب کرد. قوانین ضدتغییر را حذف کرد. مشاوران بانکی این تصمیم را تأیید کردند.

نتیجه چه شد؟ از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۵، بازده کروگر حدود ۶۰۰٪ بود. در همین دوره، Costco بیش از ۸۰۰۰٪ بازده داشت. Costco قوانین ضدتغییر را حفظ کرد. کروگر حذف کرد. کتاب فهرست این «بهترین شیوه‌های مرگبار» را با داده ارائه می‌دهد.

تله شرکت هلدینگ معنوی – راز Patagonia

یوون شویینارد در سال ۲۰۲۲ تمام سهام Patagonia را به یک «هلدینگ معنوی» منتقل کرد. ۲٪ سهام رأی‌دار در اختیار یک تراست، ۹۸٪ سهام اقتصادی در اختیار یک غیرانتفاعی. هیچ خریداری نمی‌تواند مأموریت شرکت را بدزدد. سود سالانه به جای جیب سهامداران، صرف حفاظت از محیط زیست می‌شود.

کتاب مرحله به مرحله این ساختار را آموزش می‌دهد. قالبی که Anthropic و Novo Nordisk هم از آن استفاده کرده‌اند.

یک موردکاوی واقعی از کتاب Incorruptible

یکی از تکان‌دهنده‌ترین داستان‌های واقعی کتاب در فصل اول و یازدهم می‌آید.

چطور یک استارتاپ بیوتک از نابودی نجات یافت

پروفسوری داروی جدیدی برای یک بیماری ژنتیک نادر ساخته بود. اما دانشمندان نمی‌خواستند به تیمش بپیوندند. می‌ترسیدند سرمایه‌گذاران شرکت را به غولی مثل Philip Morris بفروشند. پروفسور نمی‌دانست چطور مأموریت شرکت را قفل کند.

اریک ریس در این کتاب توضیح می‌دهد چگونه دو راهکار ساده مشکل را حل کرد: تبدیل شرکت به Public Benefit Corporation و ایجاد یک Long-Term Benefit Trust. امروز آن شرکت یکی از ارزشمندترین استارتاپ‌های زیستی جهان است. با همان مأموریت اولیه. بدون هیچ فروش اجباری.

این فقط یکی از نمونه‌های واقعی کتاب است.

اسکات کوک: «نخواندن کتاب Incorruptible اشتباه استراتژیک است»

به گفته کوک، بعد از The Lean Startup، این کتاب را باید خواند. بنیانگذاران و کسانی که قصد عرضه عمومی دارند، این کتاب را باید بخوانند. کتاب توضیح می‌دهد چطور موفقیتی بسازید و آن را حفظ کنید.

تحسین رید هافمن، ست گودین، کیم اسکات | و یک نقد: «مثال‌ها آمریکایی‌اند» – اما راه‌حل‌ها جهانی‌اند

درباره اریک ریس – خالق متد استارتاپ ناب

اریک ریس همان کسی است که کتاب استارتاپ ناب را نوشت. همان کتابی که به بیش از سی زبان ترجمه شد و روش ساختن شرکت را برای یک نسل تغییر داد.

اما اریک دید که خیلی از بنیانگذاران بعد از موفقیت، یک‌به‌یک توسط همان ساختاری که خودشان درست کرده بودند حذف می‌شوند. برای همین سراغ یک کار دیوانه‌وار رفت: ساختن یک بورس جدید. اسمش شد LTSE. سال‌ها طول کشید، چند بار تا آستانه ورشکستگی رفت، یک شب روی کف دستشویی نشست و فکر کرد همه‌چیز را باخته.

آن شب را از دست نداد. بورس راه افتاد و خودش هم از همان قوانین ضدگلوله‌ای که ساخته بود جان سالم به در برد.

حالا بعد از بیست سال کار مستقیم با بنیانگذاران، سرمایه‌گذاران و هیئت‌های مدیره، کتاب Incorruptible را نوشته. نه تئوری. تجربه.

چرا باید هم‌اکنون کتاب Incorruptible را بخوانید؟

چون احتمالاً شما یا در آینده نزدیک گرفتار همان چیزی می‌شوید که این کتاب درباره‌اش هشدار می‌دهد.

۸۰ درصد بنیانگذاران تا سه سال بعد از عرضه عمومی از شرکت خودشان اخراج می‌شوند. نه به خاطر عملکرد بد. به خاطر ساختاری که خودشان با دست خودشان امضا کرده‌اند.

اریک ریس این آمار را از تحقیق هاروارد استخراج کرده و صفحه به صفحه نشان داده چه طور می‌توان جزو ۲۰ درصد باقیمانده بود. بدون سهام نظارتی، بدون دعوا با سرمایه‌گذار، بدون اینکه مجبور باشید هر روز نگران فردا باشید.

این کتاب فقط یک هشدار نیست. یک جعبه ابزار است. حاکمیت مشروطه، شرکت هلدینگ معنوی، قوانین ضدتغییر. همه‌اش را با مثال‌های واقعی توضیح داده: Costco، Patagonia، Twilio، Novo Nordisk.

اگر بنیانگذار هستید، اگر قصد عرضه عمومی دارید، اگر نگرانید یک روز هیئت مدیره شرکتتان را از شما بگیرد، این کتاب را با دقت بخوانید و به کار ببندید.

هیچ کس قرار نیست به جای شما این کار را بکند.

سوالات متداول درباره کتاب Incorruptible

آیا این کتاب فقط برای بنیانگذاران استارتاپ‌های فناوری مفید است؟

نه. مثال‌ها از صنایع مختلف می‌آیند: خرده‌فروشی (Costco، FedMart)، داروسازی (Novo Nordisk)، نرم‌افزار (Twilio، GitLab)، پوشاک (Patagonia)، حتی بورس اوراق بهادار (LTSE). مدل‌هایی که کتاب توضیح می‌دهد – مثل قوانین ضدتغییر در اساسنامه – در هر صنعت و هر اندازه شرکتی قابل پیاده‌سازی است.

اگر شرکت من هنوز به IPO نرسیده، باز هم خواندن این کتاب فایده دارد؟

اتفاقاً بهترین زمان برای خواندن Incorruptible قبل از IPO است. بیشتر بنیانگذاران وقتی وارد فرآیند عرضه عمومی می‌شوند، دیگر دیرشان شده. کتاب سه تله مشخص را نام می‌برد که باید سال‌ها قبل از ورود به بازار آنها را بست. اگر شرکتتان الان کوچک است، وقت دارید.

آیا راهکارهای کتاب نیاز به تغییرات حقوقی پیچیده دارد؟

برخی از آنها ساده‌اند: تبدیل شرکت به Public Benefit Corporation با یک برگ دو صفحه‌ای در دلاور انجام می‌شود. بعضی دیگر مثل «هلدینگ معنوی» به مشاور حقوقی متخصص نیاز دارد. اما کتاب هر دو را گام به گام توضیح داده و منابعی برای پیدا کردن وکلای همسو معرفی کرده.

نظر سرمایه‌گذاران درباره این ساختارها چیست؟

سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، به خصوص آنهایی که افق بلندمدت دارند، از دیدن چنین سازوکارهایی استقبال می‌کنند. چون می‌دانند شرکتی که مأموریتش قفل شده، ارزشش در بلندمدت بیشتر رشد می‌کند. کتاب چند نمونه از سرمایه‌گذارانی که با چنین ساختارهایی موافقت کرده‌اند را آورده، از جمله صندوق‌هایی که در Anthropic و Devoted Health سرمایه‌گذاری کردند.

آیا این کتاب به جای تمرین عملی، بیشتر تئوری است؟

برعکس. اریک ریس بیشتر از اینکه دانشگاهی باشد، آدم عملیات است. خودش سه شرکت ساخته (از جمله یک بورس واقعی) و ده‌ها استارتاپ دیگر را مشاوره داده. هر فصل کتاب پر از داستان واقعی، قراردادهای واقعی و اشتباهاتی است که خودش در عمل دیده. حتی ارجاع به صفحه ۴۱ کتاب – که شما هم دیدید – یک تحقیق واقعی از هاروارد است.

کتاب صوتی Incorruptible چطور می‌توانم دریافت کنم؟

نسخه صوتی موجود است اما به صورت عمومی فروخته نمی‌شود. می‌توانید از بخش «درخواست کتاب» درخواست خود را ثبت کنید. فایل صوتی پس از تأیید برای شما ارسال می‌شود.

آیا ترجمه فارسی کتاب Incorruptible دارد؟

تا زمان نوشتن این پاسخ، ترجمه رسمی فارسی منتشر نشده. اما نسخه انگلیسی روانی دارد و اصطلاحات تخصصی آن در خود کتاب توضیح داده شده. اگر به ترجمه نیاز دارید، می‌توانید از ابزارهای ترجمه زیر نظر یک دوست مسلط به انگلیسی استفاده کنید.

اگر بعد از خرید از محتوای کتاب راضی نبودم؟

فایل دیجیتال (PDF) بلافاصله پس از خرید در دسترس است. به خاطر ماهیت فایل‌های دیجیتال نمی‌توانیم بازگشت وجه بدهیم – اما نمی‌خواهیم شما ریسک کنید.

پیش از خرید، بخش‌های بالای همین صفحه را بخوانید. نقل قول‌ها، نظرات کاربران، حتی نقد منصفانه را ببینید. اگر باز هم شک دارید، از بخش «درخواست کتاب» یک نمونه بیشتری بگیرید. مطمئن شوید، بعد خرید کنید.

آیا کتاب تمرین یا گام‌های عملی دارد؟

بله. کتاب علاوه بر توضیح مفاهیم، در انتهای هر فصل و در ضمیمه، یک «راهنمای پیاده‌سازی» دارد. همچنین یک جامعه آنلاین از خوانندگان تشکیل شده که می‌توانید تجربه‌های خود را با آنها به اشتراک بگذارید. آدرس در انتهای کتاب آمده.