کتاب Biological War

کتاب Biological War روایتی است از شش روزی که طول می‌کشد تا یک حادثه در یک آزمایشگاه BSL-4 در سیبری، یک جامعه را از درون فروبریزد. سلاح بیولوژیکِ مهندسی‌شده‌ای که در این سناریو رها می‌شود، ساکت و نامرئی است و تا زمانی که قربانی متوجه بیماری‌اش شود، قبلاً یک نسل کامل را آلوده کرده است. این کتاب بر اساس مصاحبه با بیش از ۵۰ مقام ارشد سابق آمریکایی نوشته شده و نیویورک تایمز و اسپکتیتور هر دو آن را هشداری ضروری برای عصر حاضر می‌دانند.

چیزی که من را به خواندنش کشید، نه خود کتاب بود و نه توصیف‌هایش. دو سال پیش جنگ اتمی جاکوبسن را خوانده بودم و تا هفته‌ها هر صدای غیرعادی در آسمان برایم هشدار بود. می‌خواستم ببینم این بار قرار است با چه روایتی روبرو شوم.

چرا کتاب جدید آنی جاکوبسن اینقدر سر و صدا به پا کرده؟

کتاب Biological War یک روایت غیرداستانیِ ساعت‌شمار از فروپاشی تمدن بر اثر یک حادثه در آزمایشگاه. کتابی که نیویورک تایمز آن را «پُرخردتر از یک فیلم کاترین بیگلو» توصیف کرده.

فکر می‌کردم مثل کتاب جنگ اتمی قبلی جاکوبسن، یک روایت فشرده و نفس‌گیر باشد. این یکی فرق داشت. چون سلاحش نامرئی است، ساکت است و خودش را تکثیر می‌کند.آنی جاکوبسن در مقدمه کتاب می‌نویسد:

یک سلاح بیولوژیک یک مهمات زنده است. یک میکروارگانیسم که باعث بیماری می‌شود. ساکت، نامرئی و خودتکثیرشونده (مقدمه‌ی نویسنده، پاراگراف ۲).

کتاب Biological War دقیقاً درباره چیست؟

روایتِ یک نشت از آزمایشگاه BSL-4 در سیبری که به یک همه‌گیری جهانی، فروپاشی جامعه و در نهایت حکومت نظامی در آمریکا ختم می‌شود.

سناریوی کتاب از کجا شروع می‌شود؟

یک مسافر آمریکایی در یک دیسکوی شلوغ در فرانکفورت، بدون آنکه بداند، به طاعون ریوی آلوده می‌شود.

دانشمندان شوروی سابق، ژن اندورفین (همان هورمونی که باعث سرخوشی می‌شود) را به این باکتری اضافه کرده بودند.

جاکوبسن از قول دکتر هنری هاین، باکتری‌شناس سابق ارتش آمریکا، می‌نویسد:

وقتی برای اولین بار شنیدیم دانشمندان شوروی ژن اندورفین را به طاعون اضافه کرده‌اند، وحشت کردیم. اینکه عمداً باکتری Y. pestis را طوری مهندسی کنند که اینطور رفتار کند… تا تو را وادار کند بروی بیرون و معاشرت کنی… این چیزهای وحشتناکی بود (پیشگفتار، صفحه‌ی ۲).

در نتیجه فرد بیمار به جای قرنطینه، به سمت جمعیت می‌رود و دیگران را آلوده می‌کند.

چرا این کتاب را یک هشدار جدی می‌دانند؟

چون بر اساس مصاحبه با ده‌ها مقام سابق و فعلی دولتی، نظامی و پزشکی نوشته شده. نیویورک تایمز در تاریخ ۲۷ جولای ۲۰۲۶ اشاره می‌کند که «بسیاری از افراد حاضر به گفت‌وگو با او شده‌اند و نامشان را به این کتاب چسبانده‌اند» خودش نشان‌دهنده اعتبار و جدیت این کتاب است.

آنی جاکوبسن کیست و چرا حرفش را باور کنیم؟

آنی جاکسون نویسنده‌ی چندین کتاب پرفروش نیویورک تایمز در حوزه‌ی تسلیحات، فینالیست جایزه پولیتزر در سال ۲۰۱۶، و کسی که بیش از یک دهه درباره سلاح‌های بیولوژیک شوروی تحقیق کرده.

اما مهم‌تر از همه، او به منابعی دسترسی داشته که خیلی‌ها ندارند. خودش در مقدمه می‌نویسد:

سناریویی که در پی می‌آید ، روایت ساعت‌ها، روزها و هفته‌ها پس از رهاسازی یک سلاح بیولوژیک دست‌کاری‌شده ژنتیکی در جامعه ، بر اساس حقایق و پیش‌بینی‌های برگرفته از مصاحبه‌های اختصاصی با مشاوران رئیس‌جمهور، مقامات پنتاگون، پزشکان، میکروبیولوژیست‌ها، اپیدمیولوژیست‌ها، دیپلمات‌ها، افسران سیا، مقامات اف‌ای‌ام‌ای و امدادگرانی است که برای حوادث و حملات بیولوژیک تلفات‌جمعی آموزش دیده‌اند (مقدمه‌ی نویسنده، پاراگراف ۷).

چه کتاب‌ های دیگری از او منتشر شده؟

کتاب های آنی جاکوبسن شامل : کتاب جنگ اتمی (پرفروش نیویورک تایمز)، منطقه ۵۱ (پرفروش نیویورک تایمز)، عملیات کاغذگیره (پرفروش نیویورک تایمز)، مغز پنتاگون (فینالیست پولیتزر در ۲۰۱۶).

کتاب Biological War به درد چه کسانی می‌خورد؟

کسانی که در حوزه‌ی امنیت ملی، پزشکی، سیاست‌گذاری عمومی، یا روزنامه‌نگاری علمی کار می‌کنند. اما برای هر شهروندی که نگران فروپاشی اعتماد عمومی و زیرساخت‌های پزشکی است، یک هشدار ضروری محسوب می‌شود.

جیمز فیلیپس در مجله اسپکتیتور در تاریخ ۲۵ جولای ۲۰۲۶ می‌نویسد: «ما تماشا می‌کنیم که چگونه بذرهای بی‌اعتمادی از کووید و سیاست‌های گسترده‌تر با چنین بیماری‌ای ترکیب می‌شوند تا سقوط به هرج‌ومرج و فروپاشی دولت را رقم بزنند».

چرا نیویورک تایمز این کتاب را «بیشتر از یک فیلم کاترین بیگلو» می‌داند؟

چون ساختار کتاب مثل یک فیلم اکشنِ ساعت‌شمار است، با این تفاوت که همه‌چیز در آن مستند و واقعی است.

دویت گارنر در نیویورک تایمز می‌نویسد:

دلیل اینکه کتاب Biological War اینقدر جذاب است این است که جاکوبسن اطلاعاتِ متراکم و ریزنگرانه را در قالبی ساعت‌شمار – در قالب یک داستان – بسته‌بندی می‌کند.

فرقش با فیلم این است که هیچ بازیگری در کار نیست. همه‌ی شخصیت‌ها واقعی‌اند و همه‌ی سناریوها قبلاً در پنتاگون شبیه‌سازی شده‌اند.

تفاوت این کتاب با Nuclear War قبلی جاکوبسن چیست؟

جاکوبسن در کتاب قبلی، ۷۲ دقیقه از شروع یک جنگ اتمی تا پایان تمدن را روایت کرد. اما این بار، خبری از قارچ اتمی و موج انفجار نیست.

نیویورک تایمز می‌نویسد: «وقتی می‌فهمی قربانی هستی، قبلاً تو را به یک قاتل تبدیل کرده است».

در جنگ بیولوژیک، مرگ فیزیکی فقط بخشی از ماجراست؛ فروپاشی اعتماد، ترس و هرج‌ومرج، اهداف اصلی هستند.

جاکوبسن در بخشی از کتاب از قول دکتر توماس ارهارد، مشاور سابق وزیر دفاع، می‌نویسد: «اعتماد فرو می‌ریزد، ترس حاکم می‌شود. مرز بین نظم و هرج‌ومرج باریک است» (مقدمه‌ی نویسنده، پاراگراف ۶).

چه چیزی کتاب Biological War را از بقیه کتاب‌های هشداردهنده متمایز می‌کند؟

دو چیز: ساختار فصل‌های «روز یک» تا «روز شش» که تا جایی پیش می‌رود که تمدن دیگر وجود ندارد، و استفاده از نقل‌قول‌های مستقیم از مقامات ارشد که تأیید می‌کنند همه‌ی این سناریوها قبلاً در پنتاگون شبیه‌سازی شده‌اند.

نیویورک تایمز می‌گوید کتاب «مثل یک شهاب‌سنگ حرکت می‌کند». اسپکتیتور می‌نویسد که جاکوبسن «از نتایج رزم‌آرایی‌های نظامیِ امنیت آمریکا پیروی می‌کند». اما چیزی که برای من بیشتر از همه جالب بود، این بود که هر فصل با یک عبارت ساده شروع می‌شود: «روز یک»، «روز دو»، تا «روز شش». و نیویورک تایمز می‌نویسد: «”روز شش” تقریباً آخرین جایی است که تمدن به آن می‌رسد». یعنی تا روز ششم، دیگر تمدنی در کار نیست.

از درس‌های این کتاب چطور می‌توانم در زندگی واقعی استفاده کنم؟

با درک این که آمادگی برای یک بحران زیستی، دیگر یک مسئله دولتی نیست یک مسئله فردی است.

نه اینکه بتوانی برای آخرالزمان «آماده شوی». بلکه با آگاهی از اینکه سیستم‌های هشدار عمومی ناقصند، اعتماد عمومی شکننده است و سرعت انتشار یک عامل مهندسی‌شده، از سرعت واکنش هر نهاد دولتی بیشتر است.

نیویورک تایمز می‌نویسد: «Biological War محکومیتی است بر برنامه‌های تسلیحاتی که واقعیت ناراحت‌کننده ما را خلق کرده‌اند، و رهبرانی که اجازه داده‌اند این وضعیت ادامه پیدا کند». سه درس عملی که از این کتاب گرفتم:

• سیستم‌های هشدار عمومی (مثل BioSense سی‌دی‌سی) داده‌های کلینیک‌های بی‌خانمان‌ها را پوشش نمی‌دهند : یعنی فقیرترین افراد، اولین قربانیان و آخرین کسانی هستند که شناسایی می‌شوند (تاریخچه‌ی فصل ۵، صفحات ۱۷۵-۱۷۶).
• اعتماد عمومی، شکننده‌ترین زیرساخت هر جامعه‌ای است و سلاح‌های کایمرا (ترکیبی) دقیقاً برای نابودی همین اعتماد طراحی شده‌اند (فصل ۲، صفحات ۳۲-۳۳ و تاریخچه‌ی فصل ۶، صفحات ۲۹۰-۲۹۲).
• اگر یک عامل مهندسی‌شده در یک آزمایشگاه نشت کند، تا وقتی دولت متوجه شود، یک نسل کامل از عفونت شکل گرفته است (روز اول و روز دوم).

چرا همین الان کتاب Biological War را سفارش بدهم؟

کتابی که یک هفته پس از انتشار، در نیویورک تایمز و اسپکتیتور چنین نقدهای غرّایی بگیرد، به ندرت پیش می‌آید. نیویورک تایمز می‌گوید «مثل یک شهاب‌سنگ حرکت می‌کند». اگر به سراغش نروی، از بحث‌های روز عقب می‌افتی.

اسپکتیتور با صراحت می‌گوید: «این کتاب را بخوانید. خیلی بهتر از جلسه توجیهی‌ای است که شش سال پیش در داونینگ استریت گرفتیم و این نه فقط تعریفی برای جاکوبسن است، بلکه محکومیتی برای ماست». همچنین نیویورک تایمز تأکید می‌کند که «بسیاری از افراد با نام خود در این کتاب ظاهر شده‌اند» یعنی جاکوبسن به منابع واقعی و معتبر دسترسی داشته که حرف‌هایش را مستند می‌کند.